Stres a podejmowanie decyzji: dlaczego „uspokój się” nie zawsze jest dobrą radą

Nie.

I to jest ważne, bo zdanie „stres powoduje, że podejmujemy złe decyzje” byłoby zbyt dużym uproszczeniem. Reakcja stresowa jest przecież mechanizmem, który ma nam pomagać mobilizować zasoby w sytuacji wyzwania.

Wyniki badań nad stresem i podejmowaniem decyzji zależą od wielu rzeczy: rodzaju decyzji, nasilenia i czasu trwania stresu, poczucia kontroli, wcześniejszych doświadczeń i poziomu niepewności. Przeglądy badań pokazują na przykład, że pod wpływem ostrego stresu ludzie częściej opierają się na nawykach niż na analizie, co bywa pomocne przy decyzjach rutynowych i kosztowne przy nowych.

Co więcej, metaanaliza badań randomizowanych opublikowana w 2024 roku w „Scientific Reports” pokazała, że interwencje uczące bardziej adaptacyjnego interpretowania pobudzenia stresowego mogą poprawiać niektóre wyniki wykonywania zadań pod presją.

Czyli nie zawsze trzeba pozbyć się stresu. Czasami warto nauczyć się inaczej go rozumieć.

I tutaj dochodzimy do rzeczy, która moim zdaniem jest jednym z najtrudniejszych elementów prowadzenia firmy. Czasami nie da się zdobyć wszystkich danych.

Przedsiębiorca często chciałby mieć sto procent pewności. Nie będzie jej miał. Pytanie brzmi nie „jak zdobyć pewność”, tylko „jak podejmować dobre decyzje bez niej”.

W mojej pracy najczęściej okazuje się, że problemem nie jest brak danych. Problemem jest to, że decyzja dotyka czegoś osobistego: lojalności wobec pracownika, wizerunku, poczucia własnej wartości albo obietnicy, którą ktoś sobie kiedyś złożył.