Mastermind dla przedsiębiorców: co to jest, jak działa i czy warto?

Mastermind to regularna praca w niewielkiej, najczęściej zamkniętej grupie osób, które mierzą się z podobnym poziomem odpowiedzialności lub podobnymi wyzwaniami.

Uczestnicy przynoszą do grupy prawdziwe sytuacje ze swojego życia zawodowego, dzielą się doświadczeniem, zadają pytania i konfrontują swój sposób patrzenia z perspektywą innych.

W klasycznym mastermindzie biznesowym punktem ciężkości może być rozwój firmy: sprzedaż, strategia, marketing czy skalowanie. I rzeczywiście wiele dostępnych obecnie programów właśnie tak definiuje tę formę pracy.

Ale mastermind może dotyczyć również czegoś innego: człowieka, który tę firmę prowadzi.

Bo to, jak lider radzi sobie z odpowiedzialnością, jak podejmuje decyzje, reaguje na konflikt, deleguje, stawia granice, przeżywa porażki czy radzi sobie z własnym lękiem, prędzej czy później będzie miało znaczenie również dla organizacji.

Wyobraźmy sobie właściciela firmy, który od kilku miesięcy wie, że powinien rozstać się z jednym z kluczowych pracowników. Tylko że ten pracownik jest z nim od początku.

Był wtedy, kiedy firma miała cztery osoby. Zostawał po godzinach. Pomagał w najtrudniejszych momentach. Dzisiaj organizacja potrzebuje już innych kompetencji, zespół narzeka, wyniki są słabe, ale właściciel wciąż znajduje kolejny argument, żeby decyzję odłożyć.

Czy on naprawdę nie wie, co powinien zrobić? Niekoniecznie. Może problem nie leży w braku wiedzy, tylko w znaczeniu, jakie nadaje tej decyzji.

„Jeżeli go zwolnię, będę niewdzięczny”. „Nie zostawia się ludzi, którzy byli z nami od początku”. „Powinienem jeszcze dać mu szansę”.

I tutaj zaczyna się psychologia. Możemy długo dyskutować o pracowniku, ale czasami znacznie ciekawsze pytanie brzmi: co sprawia, że właśnie mnie tak trudno jest podjąć tę decyzję?

Dobra grupa mastermind nie powinna podejmować jej za nas. Może natomiast pomóc zobaczyć coś, czego sami już nie widzimy.

Nie chciałabym obiecywać, że udział w grupie mastermind sprawi, że ktoś zacznie podejmować wyłącznie dobre decyzje. Nie znam człowieka, który takie podejmuje. Widzę natomiast kilka innych korzyści.

Możesz wyjść poza własny sposób myślenia. Każdy z nas ma swoje przekonania, doświadczenia i utrwalone sposoby reagowania. To, że coś robimy od lat, nie oznacza jeszcze, że jest to najlepszy możliwy sposób. Czasami po prostu jest nasz. Perspektywa innych pozwala to zauważyć.

Możesz skonfrontować decyzję, zanim ją podejmiesz. Nie po to, żeby grupa zdecydowała za Ciebie. Ostatecznie to Ty będziesz żyć z konsekwencjami. Możesz jednak usłyszeć pytania, których sam sobie nie zadałeś, zobaczyć ryzyka, których nie dostrzegałeś, albo odkryć, że argument, którego kurczowo się trzymasz, wcale nie jest tak oczywisty.

Możesz lepiej zrozumieć własne mechanizmy. Czasami problem, z którym przychodzimy, powtarza się w różnych wersjach. Kolejny raz bierzemy na siebie za dużo. Kolejny raz nie delegujemy. Kolejny raz odwlekamy konflikt. Kolejny raz potrzebujemy udowodnić sobie, że damy radę jeszcze więcej.

Wtedy warto przestać pytać wyłącznie: „jak rozwiązać ten problem?” i zacząć się zastanawiać: „dlaczego ja znowu znalazłem się w podobnym miejscu?”. W takich momentach do pracy mastermind można włączyć psychoedukację i przyjrzeć się mechanizmowi, który stoi za konkretnym zachowaniem.

Możesz sprawdzić doświadczenie innych. To jedna z największych wartości dobrze dobranej grupy. Nie rozmawiasz wyłącznie z ekspertami, którzy wiedzą, jak coś powinno wyglądać. Rozmawiasz również z ludźmi, którzy sami zatrudniają, zwalniają, negocjują, inwestują, tracą pieniądze, zmieniają struktury, mają wspólników i ponoszą konsekwencje swoich decyzji. Ich doświadczenie nie jest instrukcją obsługi Twojego biznesu. Jest kolejną perspektywą.

Społeczności przedsiębiorców mogą być świetne. Dają kontakty, inspirację, dostęp do wiedzy i możliwość poznawania nowych ludzi. Ale społeczność i mastermind pełnią inne funkcje.

W dużej społeczności możesz poznać sto osób. W małej, zamkniętej grupie chodzi o to, żeby po kilku miesiącach nie trzeba było za każdym razem tłumaczyć od początku, kim jesteś, jak działa Twoja firma i dlaczego określona sytuacja jest dla Ciebie trudna.

Grupa zna kontekst. Wie, że trzy miesiące temu mówiłeś o tym samym problemie. Może też zauważyć:

„Słuchaj, to już trzeci raz, kiedy mówisz, że nie możesz komuś czegoś odmówić”. I właśnie wtedy rozmowa może zejść poziom głębiej.

Dlatego uważam, że w biznesie potrzebujemy nie tylko kolejnych społeczności. Potrzebujemy również małych, jakościowych i profesjonalnie prowadzonych grup, w których można rozmawiać prawdziwie i szczerze.

Te formy pracy nie są tym samym i nie trzeba wybierać jednej „najlepszej”. Wszystko zależy od tego, czego w danym momencie potrzebujesz.

Mastermind daje przede wszystkim możliwość pracy w grupie i korzystania z wielu różnych perspektyw oraz doświadczeń.

Mentoring zwykle opiera się w większym stopniu na doświadczeniu mentora, który przeszedł podobną drogę i dzieli się swoją wiedzą.

Coaching koncentruje się na procesie dochodzenia przez klienta do własnych odpowiedzi i realizacji określonych celów.

Konsultacja indywidualna może być lepszym rozwiązaniem wtedy, kiedy masz konkretną sytuację, której nie chcesz lub nie możesz omawiać w grupie, albo potrzebujesz skoncentrować całą rozmowę na jednym problemie.

Nie każdy potrzebuje mastermindu. I nie każdy problem potrzebuje grupy.